Pedagogika Kultury 2006 - słowo wstępne

Tom II rocznika „Pedagogika Kultury” stanowi kontynuację realizacji założeń programowych przedstawionych w tomie inauguracyjnym, ujętych w ramy komplementarnego modelu współczesnej pedagogiki kultury.

Przypominamy w nim fragmenty tekstów dwóch klasyków polskiej pedagogiki kultury: Bogdana Nawroczyńskiego i Sergiusza Hessena, pierwszy wybrany z dzieła Życie duchowe, zawierający pionierską koncepcję współzależnych procesów kulturowych o znaczeniu formacyjnym dla ludzkich osobowości, a drugi potwierdzający szeroki zakres zainteresowań pedagogów kultury, wkraczających tym razem na grunt gospodarki rynkowej i wychowania konsumentów. W serii analiz dziedzictwa klasycznej pedagogiki kultury publikujemy kolejne opracowanie Andrzeja Ciążeli, tym razem na temat jej związków z niemiecką geisteswissenschaftliche Pädagogik, rozpatrywanych przez pryzmat analizy hermeneutycznej. Kontynuacją tych rozważań historycznych, jednak odniesionych do analogicznych koncepcji współczesnych, jest tekst Krzysztofa Maliszewskiego poświęcony myśli Sergiusza Hessena, który stara się udowodnić aktualność wielu jej wątków. W tomie znajduje się także artykuł Aliny Rynio prezentujący kluczowe wątki z nauczania Jana Pawła II odnoszące się do kultury i koncepcji wychowania integralnego. Z wielką radością odnotowujemy także ukazanie się pierwszego podręcznika akademickiego z zakresu pedagogiki kultury – jej historii i współczesności, autorstwa Janusza Gajdy, Przewodniczącego Rady Naukowej naszego rocznika. Publikujemy także trzy sprawozdania dotyczące działalności naukowej i dydaktycznej Kolegium Europejskiego UAM w Gnieźnie oraz słupskiego ośrodka edukacji muzycznej, pedagogiki kultury i edukacji międzykulturowej, a także zorganizowanej w czerwcu 2005 roku przez Zakład Pedagogiki Kultury UMCS konferencji naukowej na temat relacji „człowiek-kultura” w perspektywie pedagogicznej.

Spośród wybranych problemów współczesnej kultury i edukacji w niniejszym tomie szczególnie wyeksponowane zostało zagadnienie indywidualizmu i kolektywizmu w dwugłosie Krzysztofa Maliszewskiego i Agnieszki Cybal-Michalskiej. Wątek przemian w aktualnym uczestnictwie w kulturze i ich implikacji dla pedagogiki podjęła Barbara Jedlewska. Prezentujemy ponadto trzy komunikaty z badań, przeprowadzonych w oparciu o zasadniczo odmienne metody empiryczne i analityczne, a dotyczące przekazów medialnych (Marcin Jaworski), rytuałów szkolnych (Mariusz Dembiński) i przedszkolnej edukacji regionalnej (Teresa Parczewska).

Na pograniczu teorii i praktyki lokują się dwa teksty poświęcone animacji kulturalnej. Dariusz Klimczak pisze o związkach działalności animacyjnej z dramą, lokując swoje analizy w perspektywie antropologiczno-pedagogicznej, z kolei Agnieszka Sojka podnosi kwestię kondycji animacji kulturalnej w czasach wszechobecnej kultury popularnej. Podobny charakter mają trzy recenzowane książki: monografia Jerzego Nikitorowicza poświęcona teorii i praktyce edukacji międzykulturowej oraz praca zbiorowa pod redakcją Katarzyny Olbrycht na temat wybranych aspektów edukacji kulturalnej, a także opracowanie Wity Szulc poświęcone aktualnym trendom w muzykoterapii. Z przykrością odnotowujemy fakt, że do naszej Redakcji nie napłynęły opracowania metodyczne, stąd brak takiego działu w naszym tomie. Wierzymy, że uda się to nam wspólnie nadrobić w przyszłości.

Kolejny element komplementarnego modelu współczesnej pedagogiki kultury odnosi się do zagadnień metodologicznych. W całości poświęcone są im dwa teksty: Marii Jabłońskiej na temat różnych podejść w polskich badaniach nad sztuką dziecka, ze szczególnym podkreśleniem perspektywy hermeneutyczno-fenomenologicznej, oraz recenzja książki Pawła Sztompki na temat znaczenia w badaniach humanistycznych metod i technik badawczych bazujących na wskaźnikach pozawerbalnych, ze szczególnym uwzględnieniem fotografii naukowej. W kilku innych opracowaniach opublikowanych w tym tomie kwestie metodologiczne zostały potraktowane jako cząstkowe.

Zagadnieniom humanistyczności pedagogiki współczesnej poświęcona jest recenzja pracy zbiorowej pod redakcją Tadeusza Lewowickiego. Poza tym w większości publikowanych tekstów poruszane są wybrane aspekty zarówno kluczowych wątków humanistycznych, jak i podstaw interdyscyplinarnych pedagogiki kultury.

Pragnę w tym miejscu podziękować Szanownym Państwu Profesorom współtworzącym Radę Naukową rocznika za ich udział w opiniowaniu tomu inauguracyjnego oraz sugestie przekazane pod adresem Redakcji, ponadto recenzentce niniejszego tomu – Pani Profesor Katarzynie Olbrycht za cenne uwagi i konstruktywne propozycje, a także pracownikom Zakładu Pedagogiki Kultury UMCS – członkom kolegium redakcyjnego za pomoc organizacyjną i merytoryczne wsparcie. Wyrazy serdecznego podziękowania kieruję do Autorów zamieszczonych tekstów, a życzliwym i krytycznym Czytelnikom życzę inspirującej lektury.

   
© ALLROUNDER